मराठी गाण्यांची एक खासियत आहे कि मला कुठल्यातरी अल्बमचं एक गाणं आवडलं तर बाकीची गाणी पण आवडतात. ऋतू हिरवा तर आहेच. सैराट सिनेमाचं पण मला प्रत्येक गाणं पसंत आहे. लहानपणी आमच्या घरी एक मराठी बालगीत ची सीडी होती. त्या सीडीतली अनेक गाणी मला आजपर्यंत पाठ आहेत, आणि मी ती गाणी माझ्या बाळासाठी गात असते: असावा सुंदर चॉकलेट चा बंगला, झुक-झुक अगीन गाडी, सांग सांग भोलानाथ, ससा तो ससा …

असे हिंदी आणि इंग्रजी गाण्यांबरोबर नाही होत. ए. आर. रहमान चं संगीत अगदी अतुल्य आहे. तरी त्यांच्या दर अल्बम मधली एक-दोन गाणी मी फॉरवर्ड करून टाकते—दिल से मधलं ‘सतरंगी रे’, स्वदेस चं ‘देखो ना’, ताल सिनेमाचं ‘रुक्मणी’. (तुम्हाला ही गाणी आवडत असतील तर शांतपणे ऐकत राहणे, कॉमेंट्स मध्ये माझ्या मागे न लागणे.) इंग्रजी संगीत च्या बाबतीत हे अजूनच खरं आहे—असे फार कम्ही अल्बम्स आहेत ज्यातली मला बहुतेक गाणी आवडतात.

पण स्पोटिफाय वर ऋतू हिरवा चे मधुर स्वर ऐकताना मला कधीच वाटत नाही कि एखादं गाणं ‘स्किप’ करावे. अगदी रडकी गाणी पण आवडीने ऐकते मी. लहानपणी मला ‘माझ्या मना’ गाण्याचे अर्थ कळेना; मला ते ‘माझी आमना’ आहे असं वाटायचं. शब्द बरोबर समजल्यावर हे गाणं पण अतिशय आवडायला लागलं. “माझ्या मना, जरा बोल ना… ओळखू कसे मी हे तुझे ऋतू?” वाह. किती सुरेख लिहिलं आहे सौमित्र नी !

ऋतू हिरवा बद्दल माझी फक्त एकाच तक्रार आहे: आशा ताई आणि श्रीधर फडके ह्यांनी फारच वरच्या पट्टीत रेकॉर्ड केली आहेत सगळी गाणी. त्या पट्टीत आशा ताईंचा आवाज सुंदर वाटतो, पण आमच्या सारख्या सामान्य लोकांना वरचे सूर किंचाळूनच लावता येतात. अजून काय तर खालच्या सप्तकात गायचा प्रयत्न केला, तर खालचे सूर एकदम म्हशीच्या हंबरण्यासारखे बाहेर येतात. म्हणजे, जर ऐकता-ऐकता गायचं असेल तर काही पंक्त्या ताईंच्या पट्टीत आणि काही खालच्या सप्तकात म्हणायला लागतात. त्यापेक्षा गप्प बसून ऐकणे बरं वाटतं. कदाचित श्रीधर काकांना हेच हवं होतं.

ऋतू हिरवा च्या सगळ्या गणांमध्ये आशा ताईंनी अनेक सुंदर जागा घेतल्या आहेत, पण टायटल ट्रॅक च्या दुसऱ्या अंतर्यात ‘भिजवी तन भिजवी मन हा S S S श्रावण’ ही जागा डोळे बंद करून ऐकली, तर मनातच पाऊस पडायला लागतो.

खरं सांगितलं तर मराठीत अश्या भावना व्यक्त करणे माझ्यासाठी फार कठीण आहे. मराठीपेक्षा इंग्रजीत बोलणे आणि लिहिणे फार जास्त सोप्पं आहे. मी माझ्या इंग्रजी सबस्टॅक वर ४४ निबंध लिहिले आहेत, पण त्यामुळे हा निबंध लिहिताना माझा आत्मविश्वास अजिबात वाढला नाही. उलट कम्हीच झाला असेल. व्याकरण आणि शब्दलेखन चुकीचं असेल, अशी मला सतत शंका असते. ‘खरं’ लिहायचं कि ‘खरे’ लिहायचे? इथे ‘की’ ला दीर्ध ‘ई’ का लहान? असे विचार येत राहतात. हा वाक्य विचित्र वाटत आहे का? इंग्रजीमधनं भाषांतर केल्यासारखा वाटत आहे का? अधुन मधून ‘गूगल ट्रान्सलेट’ वापरलं आहे—हे वाचणाऱ्याला स्पष्ट होत असेल का?

हे सगळे विचार बाजूला ठेवून मराठी निबंध लिहिणे आणि ते वेब वर टाकणे कठीण आहे, पण मज्जा सुद्धा येत आहे. हे शब्द टाईप करायच्या आधी मी एका वहीत पेनाने लिहीत आहे. देवनागरी अक्षर लिहिण्यात एक खास आनंद मिळतो; त्याचा शाळेनंतर क्वचितच अनुभव येतो. हळू-हळू माझं मराठी चांगलं होत चाललंय,ह्याचाही आनंद होतो. आणि ऋतू हिरवा बद्दल इंग्रजीत लिहिणं विचित्रच वाटलं असतं.

ऋतू हिरवा बद्दल लिहिण्याचा विचार माझ्या डोक्यात बऱ्याच महिन्यांपासुन होता. आशाताईंच्या निधनाची बातमी ऐकून वाटलं कि आता लिहिलेच पाहिजे. त्या एक महिन्यापूर्वी वारल्या. तेव्हापासून सगळे त्यांच्या सुपर हिट हिंदी गाण्यांची आठवण काढताय्त: सलोना सा सजन, जरा सा झूम लूं मै, रंगीला रे. मला ही गाणी खूप आवडतात, पण ऋतू हिरवाची माझ्या हृदयात वेगळीच जागा आहे.

मी ताईंना फक्त गाण्यातून ओळखत होती. त्यांच्या आयुष्याबद्दल जास्त काही माहित नव्हतं. त्यांचा स्वभाव त्यांच्या हरकतींमधून ओसंडून वाहत येतो, म्हणून आपल्याला वाटतं कि आपण त्यांना ओळखतो. त्या गेल्या, तरी आपण त्यांचा आवाज रोज ऐकू शकतो, ह्याचा मला अतिशय कदर आहे.

आशा ताई, हे वाचत असाल तर चुकांबद्दल क्षमा करा.

तुम्हाला माझे मराठी निबंध तुमच्या इनबॉक्स मध्ये यायला हवे असतील, तर ह्या लिन्कवर जावे आणि ‘Notifications’ मध्ये ‘Marathi Writing’ बटनाला ऑन करावे:

Receive my Marathi posts in your inbox